Yenilenemeyen doğal kaynakların kullanılmasında ve bunların paylaşılmasında sürdürülebilir kalkınma yöntemleri uygulanmaz ise, dünya kaçınılmaz olarak büyük bir çöküş ile karşı karşıya kalacaktır. O nedenle büyük çöküş gerçekleşmeden önce ve hala dünya üzerinde yaşamı sürdürmek için yeterli olduğunu inandığımız doğal kaynaklar var iken; gerek ekonomi, gerek nüfus ve gerekse doğal kaynaklar açısından sürdürülebilir kalkınma yöntemlerinin benimsenmesi; artık günümüzde geç kalınmış bir önlem olmakla birlikte, başarılı olunabilmesi için elimizdeki tüm imkanları kullanmaktan başka çare kalmamıştır.

Peki bu büyük küresel çöküş nasıl meydana gelebilir;

Gerek nüfus açısından gerekse ekonomi açısından büyüme; sistemin taşıma kapasitesine veya sınırlarına yaklaştıkça; olumsuz halkalar (Çevre kirlenmesi, yenilenemeyen doğal kaynaklar, kıtlık, yoksulluk vs.) giderek güç kazanır. Sonunda olumsuz halkalar olumlu olanlarını dengeler veya onlara baskın gelir ve böylece büyüme son bulur.

Olumsuz halkalardaki doğal gecikmeler, nüfusun ve sermayenin ulaşabilecekleri en yüksek düzeyi aşmalarına neden olabilir. Bu aşırı gelişme dönemi, kaynakların zararına sonuçlar doğurur. Bu durum aynı zamanda genellikle çevrenin taşıma kapasitesinin azalmasına neden olur. Böylece nüfus ve sermaye de kaçınılmaz düşüş olarak ifade edilen büyük küresel çöküş meydana gelebilir.

Teknolojik çözümler, büyümenin devam edebilmesi için olumsuz halkaların etkisini azaltmak veya oluşturdukları baskıları gizlemek için düzenlenmiştir. Bu araçlar büyümenin neden olduğu baskıları kısa dönemde hafifletebilirler, fakat uzun dönemde sistemin aşırılıklarını ve çöküşünü önleyemezler.

Yukarıda ifade edilen gerçeklerin büyük bir kısmını Sürdürülebilir Kalkınma Modelinin kurulmasında öncülerden olan Donella Meadow’sun, dünyada büyük etki meydana getiren “Ekonomik Büyümenin Sınırları” adlı kitabından alıntı yaptım. Bundan yaklaşık 35 yıl önce yazılmış bir kitapta bu gerçek ifade edilmiş olmasına rağmen teknolojik gelişmeler bizim gözümüzü kör ettiğinden halen bu gerçeğin farkında değiliz. Ama bu çöküş gerçekse ve gelecekse; bir anda ve belki de en gelişmiş ve en mutlu olduğumuz dönemde gerçekleşme ihtimali çok yüksektir.

O nedenle bu çöküşü engelleyebilmek için alınacak her türlü önlem insanlık adına hayati bir öneme sahiptir.

TEHLİKENİN FARKINDA MISINIZ?

Kendisi de bir coğrafyacı olan David Harvey, Postmodernliğin Durumu adlı eserinde zaman – mekan sıkışmasını bu şekilde açıklıyor. Ve dünyanın iletişim ve ulaşım araçları ile çok küçüldüğünü ifade ediyor. Bu konuda da şu örneği veriyor: 1500-1840 yılları arasında atlı arabaların ve yelkenli gemilerin en yüksek ortalama hızı saatte 16 kilometreydi; 1850-1930 yılları arasında buharlı lokomotifler saatte ortalama 100 kilometre, buharlı gemiler ise 60 km yapabiliyordu. 1950’lerden sonra pervaneli uçaklar saatte 160-640 kilometre; 1960’lardan sonra ise de jet yolcu uçakları saatte 800-1100 km yol alıyor, mekanı zaman aracılığı ile ortadan kaldıran yenilikler sonucunda dünya haritası da küçülüyordu.

Son yüzyılımıza baktığımızda her şeyin ulaşımda olduğu gibi çok hızlı bir şekilde gerçekleştiğini ve değiştiğini görüyoruz. Günümüz teknolojisi bize her türlü imkanı ve kolaylığı sağlarken biz ise hala zaman darlığından ve zamanın yetmediğinden söz ediyoruz. Aynı gün içinde farklı şehirlere hatta farklı ülkelere gidip-geliyor ancak yine de zamanı yetiremiyoruz. Şimdi düşünüyorum da acaba bizlerin orijinal fikirler ve düşünceler geliştiremeyişimiz de bu yüzden mi? Hız tutkunu olmuş yaşantılarımızda düşünmeye ne kadar zaman harcıyoruz? Tüm benliğimiz, tüm hislerimiz ve tüm yaşantımız teknolojinin esiri olmuş da biz mi farkında değiliz. Her şeyi bizim için yapan birileri ya da bir şeyler olduktan sonra, biz ne işe yararız. Komutları yerine getiren bir robottan farkımız kaldı mı ki?

Kalan tek şey düşüncelerimiz sanırım; ne zamana ne mekana sığmayan düşüncelerimiz. Ama her şeyin kirlendiği ve saflığını kaybettiği dünyamızda, düşüncelerimiz ne kadar saf ve kirlenmemiş. Düşünürü, düşüneni olmayan bir toplum olmaya doğru jet uçakları ile gidiyoruz.

Bu son anonstur;

“ İnişe az kaldı, yerinizden kalkmayın ve lütfen kemerlerinizi bağlayın. ” !!!

Coğrafya; çocukların gözlem yapma ve nedensel ilişki kurma yeteneklerini geliştirmekte önem taşımaktadır.

Archibald Geike (1887)

Dünya, hiçbir kimseye hayat borçlu değildir. Doğanın meyvesini elde etme ve doğanın gücünden yararlanmak için sıkı çalışmasına ve insanın kendini doğaya uyarlama becerisindeki başarısına bağlıdır. Yalnızca coğrafyanın ortaya koyacağı coğrafi bilgiler dünya ve ulusal sorunlar hakkında dengeli yargılara varmayı kolaylaştıracaktır.

1890 Fransız Eğitim Bakanlığı Raporu

Fransızlar, Ruslara yenik düşmenin yarattığı psikolojik şokun suçlusu olarak genelde eğitim sistemi, özelde ise coğrafya eğitiminin çarpıklığı görülmüştü. “Bizim general kadromuz büyük coğrafi hatalar yaptılar ve haritaları yanlış okudular; coğrafyayı öğretmemiz gerekir”

Lavasseur ve Himly (1871)

Siyasal bilimlerin ve, mutlak anlamda alırsak, siyasetin tüm geleceği coğrafya bilimlerinin tarihe uygulanmasına bağlıdır. Gerçek devlet adamlarından ve zihinleri siyasete açık kişilerden oluşan bir halk mı istiyorsunuz? Öyle ise tarihe uygulanmış coğrafya kürsüleri açın; zira bize inanın ki “iyi kavranıldığında coğrafya insanlığın tüm bilgilerini, siyasetin yararına kendinde toplayacaktır” sözünü boşu boşuna benimsemedik…. Devlet adamlarımıza bir tavsiyede bulunmak gerekirse şöyle deriz. Önce coğrafyacı olun. (Graves)

Ludovic Drapeyron (1880)

Bir coğrafyacı daima onlarla çevrili olma ihtiyacı duyacak derecede haritaların çekiciliğine kapılmamışsa, bu durumda onun yanlış bir meslek seçtiğine dair belirtiler var demektir.

Carl Sauer

Dünya coğrafyası (onun fiziksel ve organik şekilleri) kendisinin ötesinde Tanrının doğasına işaret eder.

Nathaniel Carpener-Bartholomasus Keckermann

Bir denizci ulus olarak Britanya’nın emperyal başarısı için coğrafya hayati bir öneme sahiptir.

Royal Geography Society (İngiltere 1830)

Coğrafya çalışmaları; dünyayı insan için daha iyi yaşanabilir bir ev haline nasıl getirilebileceğinin anlaşılmasına daha fazla yöneltilmelidir.

Akin Mobogunje (1984) IGU (Uluslararası Coğrafya Birliği Başkanı)

Yeryüzü hakkında bilgi, insan hakkındaki bilgiyi açığa çıkarır. Dünyayı bilmek kendini bilmektir.

Yi-Fu-Tuan (1971)

Gerçekler; seyredenler için film yapımcısının koyduğu çeşitli algısal ve kültürel engeller yoluyla filtre edileceklerinden, doğal olarak “yerlerin coğrafyasını” nesnel bir şekilde açıklamaları beklenemez.

Burgess (1982)

Bakmak bir işlevdir, ama görmek bir sanat !

J.P. Marsh